Evis Plaku
Pegas 2006
Kryqe te Mjegullta
Ata vendosen te me kryqezonin. Dhe per ta bere sa me
te ethshme disfaten time, nuk e penguan aspak diellin qe te leshonte ca
rreze te gjata e te merzitshme, ndersa une, plot pertese, me supet qe me
zor e duronin peshen e kryqit a te fajeve te botes, ecja ngadale, fort i
cuditur qe nuk po me fshikullonin gjithe terbim. Me sa duket kisha shkaktuar
nje zemerim te serte. Mendoja se nuk do me perndiqnin per nje kohe te gjate
dhe kjo e lehtesonte disi situaten, edhe pse isha i sigurt qe nuk do te
pertonin te me suleshin nga te gjitha anet. Tek e fundit dikush duhet ta
mbante ate kryq dhe thoshin se shpatullat e mia ishin bere per ate pune.
Thoshin edhe se kishin te drejte. U perpoqa te sajoja ndonje histori interesante
qe t’ia tregoja vetes pasi rruga ishte vertet e gjate dhe e lodhshme, por
deshtova, me po aq force dhe zhgenjim sa ne perpjekjen time per te luftuar
hijet e se djeshmes. Hije te sekretuara nga nje bote primitive dhe rebele,
por e pafate ne luften e saj. Ajri kishte filluar te rendohej e te behej
gjithnje e me mbytes. Ndoshta prej tij me dukej vertet e bezdisshme te shihje
fytyra te shushatura kalimtaresh qe per ti dhene ndonje nuance, sado te
perhumbur, jetes se tyre pagane filluan te leshonin drejt meje gjithfare
sendesh e ushqimesh. Dhe kete proteste teper aktive, por monotone e benin
me nje gezim qe lehtesisht dallohej ne fytyrat e tyre te lodhura. Degjoje
ngado copera te thyera fjalesh, rrangulla gjuhesore, qe shtireshin si britma
a klithma cliruese. Metafora te shthurura. Nje plogeshti rrenqethese kishte
filluar te me pushtonte te gjithin, a thua se donte te shijonte çdo cope
te mishit tim qe kish’ filluar te kalbej nga pesha tmerruese e kryqit. Ndersa
te tjere, me nje dhembshuri qe rralle shihej ne ato kohe, apo nje meshire
te induktuar nga ritet fetare, hidhnin drejt mua mekatarit veshtrime me
te cilat nuk doja te kryqezohesha, dhe jo sepse do te shkrehja ne vaj nese
do te me sherbenin si nje pasqyre prej nga mund te shihja fare te zbuluar
jeten time, por sepse nuk kisha deshire te ndeshesha me nje cinizem aq te
tejskajshem. Nje vorbull e mbytur tingujsh afrohej tinezisht dhe me po aq
force sprapsej e hutuar. Nuk e kuptoja ate perpjekje te tyre per te me ndjekur
ne cdo hap te lodhur te maratones sime. Per mua ishte e tepert, po aq se
edhe deshira per ti kundershtuar. Kryqin tani e shikoja disi me te mjegullt,
si nje trajte pa forme qe me ane vegimesh te turbullta me shafqej vazhdimisht,
sikur kerkonte te me perpinte ngadale drejt asaj qe une fare i vetem po
shkoja. Nuk kisha force ta shihja drejt e ne sy pa ndjere brenda meje mallengjim
e terbim, nje vorrbull te ngaterruar ndjenjash qe perplaseshin gjithe konkurence.
Vazhdova te ec, tashme i bindur se une pagani, kisha blasfemuar kunder ketij
realiteti te kobshem ndaj po me dergonin fare filllikat ne thertore, a thua
se mes tyre, diku ne turmen e pafund, maskuar me virtyt, nuk gjendej ndonje
klon i imi , sado i larget qofte. Kjo do te me shkulte gazit, nese plaget
do te me lejonin. Gjerat kishin filluar te hijezoheshin dhe syrit tim te
pastervitur i dukej nje mbeshtjellje e hirte, e pabese, qe shtrihej plot
pushtet, mbi ate kllapi te pergjithshme. Turma, e pastruar deri ne dliresi,
tani me shihte me ca sy perbuzes, si dicka te dale prej tyre, po qe s’u
perkiste. Femije te vegjel, te pandotur deri ne nje fare mase, ishin te
paktet te cileve nuk u interesonte drama ime. Nje buzeqeshje thellesisht
e shtirur qe me ishte stampuar keq ne fytyre e bente edhe me komike situaten.
Dukesha si nje palaco cirku qe sapo kishte marre fishkellima perbuzese ne
vend te duartrokitjeve. Une, heroi i perzgjedhur qe me pare tani i ngjaja
nje miti te dale jashte mode, qe edhe ne kulmin e heroizmit te tij, nuk
do te ishte ne gjendje te drejtonte syte drejt vetes pa ndjere tmerr, ankth
e frike, frike se mos ajo qe kish’ mbetur prej tij tani endej neper kohera
si nje lypes i pashprese, i flakur tutje ne humnere, diku neper shekuj,
poshte kembeve tiranike te ndokujt, apo pezull mbi merzi duke renkuar si
dicka e larget dhe e vetmuar. Tani edhe kryqi, se bashku me marrezine time
per te qendruar indiferent ndaj muzgut me dukej i kote. Fillova t’ia ve
veshin eres, lajmetares se palodhur te arratise qe djallezisht me peshperiste
se e gjithe kjo farse nuk ia vlente pet te qene nje drame, nga ato te pelqyeshme
per tu degjuar, me trazime te pafundme te ndergjegjes, plot trill, smog
e snob njekohesisht. E ndjeja gjer ne palce a nsoshta me thelle tek me mbeshtillte
plot lajka, dehese deri ne delir. Rrenqethesha i gjithi tek shihja te shembeshin
njera pas tjetres, si ushtare kokeulur ne fushen e betejes mijera keshtjeella
qe une me aq kujdes pata ndertuar deri ne grimcen e tyre me te fundit. Por
si per dreq, me po aq pasion dhe force e leshoja veten pa kurrfare proteste.
Isha i derrmuar, i pashprese, leshoja vetem tinguj te ngjirur, si britma
fare pa force qe jehonin diku nga honet me te thella te shpritit tim. Nje
diell perhere e me zhurites dhe ky kryq gjithnje e me i rende nuk po me
ndihmonin aspak. Ndaj si nje deshtak dhe i cliruar njekohesisht i lejova
hijet e se kaluares te me shoqeronin ehde sot, ashtu si cdo dite, ne ecjen
time te perhumbur. Une sot nuk arrita ta kryqezoj veten. Po ti?
Prometeu, Une, Njerezimi
Sidoqofte Prometeut ia lane te drejten e replikes, por
ashtu si qe ne ate shkemb, i palevizur, madje i shkalafitur se brendshmi
e vetmja replike qe mund te bente qe kjo: perse melcine? Me e thjeshta dhe
me e rendomte replike, ne dukje. Perse melcine? Kishte ne koke nje drame
te tere per fatin e njerezimit, per heroizmin e pashoq te gjestit te tij
prej titani, te ngjizur paq dhe qe artistikisht qendronte mire te cilen
donte t’ia perplaste gjithe sfide zeusit ne fytyre, por mund te shqiptonte
vetem kaq: perse melcine? Nga e majta e tij eshte shqiponja qe e grryente
se brendshmi, qe kishte nje sqep si eskavator dhe qe i ben malet te dridhen
nga ajo fjale thuajse onomatopeike: sepse. Kjo eshte dhe s’eshte pergjigje
per pyetjet sfilitese te heroit te harruar ne ato shkretetira shkembore
te kaukazit. Por me e tmerrshme se sqepi i shqiponjes eshte britma e heroit
kur degjon ne te djathte te tij, ne anen e njerezimit pergjigjen e shenjte:
sepse. Kjo ndodh ngaqe eshte ai interval i shkurter midis dites edhe nates
kur koka bie prapa dhe gjithcka pa e vene re behet e palevizshme, (ne fakt
kjo ndodh sepse ne nuk e shikojme) dhe pastaj zhduket. Kur ne ashtu te perulur
e te vetmuar hedhim syte perreth (per te pare asgje nuk shikojme) nuk veme
re as ajrin Eshte nje fat i mire qe neser sado e pabesueshme qe duket do
te vihet re cdo gje. Sepse me i tmerrshem se sa arsenali i vetetimave dhe
se bucitjet therese qe s’kane te sosur eshte fundi fare kur behet qetesi….
Tani une e shoh doren e tij qe shperndan shtrengaten, qe shpleks e ben te
lulezojne lulet A eshte valle dora e tij nje shenje misteri qe ngrihet ne
castet kur heshtja ende rendon ne pellgje, ne fund te puseve e ne fund te
menjgjesit? A eshte valle dora e tij qe pa njohur dyshime e habira ne cdo
flete peme betohet me pellembe drejt qiellit dhe diellin e merr per deshmitar?
A eshte valle dora e tij qe betohet te prese njelloj e qete dhe piken e
shiut, dhe permbytjen? A eshte valle dora jote kaq indiferebte ndaj muzgut?
Dora jote? -dore qe i le te gjitha ti shpetojne nga gishtrinjte Dora jote
qe perbuzi besimin tim te shkujdesur, kurre nga ti s’do te me largoje…
Hijet e shkrepetimave te djeshme u larguan. Por mos eshte dora jote kujtimi
i tyre i rrufeshem?!
Hije dhe Pluhu r
Fytyren e mbaja nga muri, prirur nga hijet shtazore qe
luhateshin perreshtur. Nuk kisha deshire te merresha me to. Gryken e kisha
te thare. As vete se di pse, por fundja c’me intereson mua. Nje endje perveluese,
e panjohur, por thellesisht aktive po mi shtrengonte temthat. Keshtu rridhnin
ditet, mezi dalloja njeren nga tjetren sikur avullonin ne nje nxehtesi zhuritese.
Bardhesia e terur e mureve me dilte perhere para syve. Ishte nje e bardhe
e lodhur, pa nuance, vetem zbrazeti. Ndoshta prej saj une arrija te dalloja
vetem cmimin e sendeve pa njohur vleren e tyre. Koha ishte nje ngerthim
sakat ku vinin e perplaseshin me shkulme te rregullta dallge bucitese e
mosmirenjohese. Dite te gjata pa moshe. Nje shprese e lige me pervelon.
Dua te tradhetoj! Ç’turbullire, ç’fare furie! Eh…
I dehur me vape e urrejtje, i ngrire. Kush merr fryme ketu? Nuk mund ta
duroj kete nxehtesi qe s’ka te sosur, kete pritje, deshirë, kete kotesi
e asgjesim, ndoshta ndaj vetvetes. Dua te tradhtoj! Duhet ta vras! Asnje
zog, asnje fije bar, vetem gure, nje endje e shterpet, heshtje, klithmat
e saj, kjo gjuhe brenda meje qe flet. Vetem vuajtje e njellojte dhe e shkrete….
I afrohem kishes. Duar te keqija dhe hipokrite afrohen drejt meje. Nuk mund
ta perballoj humneren e nates kozmike. Falme, thashe me vete dhe rashe ne
gjunje. Ajri me dukej bosh. Fytyra ciku dheun. Falme, mermerita pa shprese
per te shpetuar. U perpoqa te beja kryqin, por s’arrita. U peroqa serisht,
ne mos kryqin se paku hijen e tij, diçka te perhumbur nga era, te erret
e te padenje. Falme, ithashe, jo Zotit, por nje qenieje tjeter, primitive
e te pameshirshme. Ding-dong, rane kembanat e kishes.
Ne Muze
Ato me shikonin tradhetisht. Fytyra ime indiferente
deri ne shperfillje mesa duket i acaronte tej mase. Por deri diku ishte
e kuptueshme edhe bezdia ime ndaj nje bote te mistershme po aq sa edhe te
frikshme. Ato qendronin aty, te mermerta, plot trill dhe genjeshter. Lajmetare
te nje jete qe na perndiqte vazhdimisht. Koke te prera atje, trupa pa koke
ketu. Hi i ftohte. Miliona peshperima ledhatuese degjoheshin ngadale, duke
u shuar. Ishte e veshtire te ishe i sigurt ne ate vend. Te paperlyera nga
thellesite e shekujve, te pandryshkura nga tmerret e kohes, ashtu krejt
te palevizhme, ishin rreshtuar njera pas tjeres qindra statuja, si ushtare
kokeulur te nje beteje qe nuk ishte bere kurre. Mu duk sikur donin te me
flisnin. Sikur donin te me thoshin se kartagjena nuk u dogj kurre, se lufta
e trojes nuk ishte bere, ato i shperfillnin dimensionet e se tashmes dhe
plot krenari shperfillese na ngerdhesheshin ne fytyre, na perqeshinin per
paaftesine tone ne te kuptuarin e gjerave. Filluan te me shihnin, mua, Njeriun.
Isha ne siklet ndaj nisa ti flas per ate, per Njeriun. Ai mund te beje gjithcka,
ia nisa triumfues. Por aty per aty, si nje jehone deshperimisht e vertete
zeri kumboi me fort se kurre dhe tha se njeriu njeherazi nuk mund te beje
asgje. Ai ka gryken per ta pire detin deri ne piken e tij te fundit- i thashe
une- pa pasur frike ndaj herezive, ai ka shtupen per ta fshire krejt horizontin
deri ne amshimin e tij, e megjithate nuk ai ze i mjegullt dhe i larget,
por bucites me peshperiste se ne te njejten kohe eshte po ai njeri qe leviz
larg cdo dielli, qe ne lakuriqsine e tij nuk eshte asgje me shume se sa
hije e pluhur. Njeriu, me thane, eshte me dhimbshmja dhimbje, eshte ai qe
e zevendesoi zjarrin e Prometeut me fishekzjarre po aq te verteta sa edhe
lumturia e tij. Ndoshta kishin te drejte, por ato, trashgimtare te nje bote
te huaj nuk mund ti dinin te gjitha. Ato kurrsesi nuk mund ta dinin se pikerisht
brenda kesaj lirie te mrekullueshme une e ngre njeriun magjishem deri ne
Olimp per ta perplasur pastaj gjithe terbim ne toke. Bota e bluan dhe une
e krijoj. Une i jap te gjitha te drejtat e tij. Ne fakt une kurre s’mund
t‘ia plotesoj kete kaprico, te pakten bej sikur. Njeriu eshte nje princ
pa mbreteri, por mbi te tjeret ai ka fatin te dije se te gjitha mbreterite
ne kete toke jane iluzione. Ne kete pike absurdi i jep pushtet mbreteror.
Fillova te marr fryme me lirisht, edhe pse puthjen e Judes, te tmerrshmen
tradheti e ndjeva me familjare se kurre.