Yzedin Hima

Thuhet se çdo popull e meriton qeverinë që ka. Në këtë thënie, pa dyshim që ka të vërtetë, por ndodh shpesh se një qeveri e keqe formon një popull të prapë. Natyrisht ky fenomen ndodh në vendet e pazhvilluara, në vendet diktatoriale dhe në vendet në tranzicion. Vendi ynë ka patur një fat jo të lakmueshëm historik, (shpesh e ka zgjedhur vetë këtë fat,) ku në shumicën e kohës është qeverisur keq nga qeveri të këqija. A ka ndikur kjo keqqeverisje tepër e gjatë në mentalitetin e popullit që jeton në këto treva? Natyrisht që ka ndikuar. Në kohën e sundimit osman te banorët e viseve shqiptare lulëzuan vese të tilla si kapadaillëku, dembelizmi, parazitizmi, mercenarizmi, vaniteti dhe limontia. Nuk kishte asnjë dëshirë për të ndërtuar rrugë e ura, për t'ia nënshtruar vendin ligjit dhe rregullit. E gjitha kjo ndodhte sepse Shqipëria ishte një periferi e Perandorisë dhe shqiptarët në shumicën e rasteve të përkëdhelurit e saj.
Edhe gjatë diktaturës komuniste qeveria ndikoi kriminalisht për të krijuar popullin më të keq të të gjitha kohrave. Diktatura vazhdoi gjatë dhe një brez u lind dhe u plak në diktaturë. Veset dhe e keqja njerëzore u kultivuan nga diktatori për ta mbajtur këtë turmë nën zgjedhë. Në këtë periudhe ndodhi ajo që përmend Shekspiri : "Vjen një kohë që virtyti i kërkon ndjesë vesit". Servilizmi, hipokrizia, spiunimi, zvetënimi dhe tjetërsimi arritën të mposhtin njeriun. Qeverisja kriminale krijoi turma të poshtra që bërtisnin për varje në litar të njerëzve të shkolluar në perëndim dhe që kishin dhënë gjithëçka për vendin e tyre, por kishin refuzuar me politesë komunizmin. Turma që të ngjethin mishtë sot, kur shikon kronikat e prillit 1985 apo ato të vitit 1991, të kërrusur më buste mbi shpinë.
Europa u drodh ku ndeshi këto qenie të deformuara kriminalisht nga diktatura, për të cilat fjala jetë ishtë fjala më pa kuptim. Europa e lirë nuk mund të imagjinonte atë që kishte ndodhur me këtë popull. Ndaj të gjitha sondazhet e eurobarometrit në vende të ndryshme të Europës japin një mendim aspak pozitiv për shqiptarët për periudhën pas viteve të hapjes. Edhe vitet e tranzicionit të gjatë postdiktaturë nuk arritën që të ndërtonin një sistem vlerash në qeverisje dhe në shoqëri. Anarkia e pasviteve 90, së pari është anarki vlerash, nga e cila buron edhe prishje e rendit, rregullit. Qeverisja shkatërroi edhe ato vlera të pakta që i kishte ende ky vend dhe i zëvëndësoi me militantizmin. Populli më i keq pas atij të diktaturës është pikërisht popullit militant i krijuar nga qeverisja e keqe e këtyre viteve. Ata kongresmenët që na bëjnë për të qeshur në TV, janë udhëheqësit e tërë jetës ekonomike, kulturore, politike në tërë provincat e Shqipërisë, pse jo në një masë të madhë edhe në Tiranë. Modeli i zyrtarit që kërkon ryshfet për çdo shërbim publik që të kryen, zgjidhja e pothuajse 90% e problemeve në tërë nivelet administratës së sotme "duke lyer rrotën e qerres", ka krijuar një popull që armikun më të madh ka shtetin dhe ligjin. Sepse njeriu i thjeshtë te polici sheh ministrin e brendshëm, te nëpunësi e zyrtari lokal sheh kryeministrin, te gjyqtari sheh presidentin e republikës. Kur të gjithë këta i rrjepin lëkurën, ai i urren të gjithë: edhe shtetin, edhe ligjin. Dhe mundohet me të gjitha mënyrat për t'u hakmarrë ndaj shtetit të tij, ndaj qeverisë së tij, duke mospaguar taksat, duke mospaguar energjine, duke fallsifikuar identitetin, duke u rekrutuar në ushtrinë e trafiqeve dhe të krimit.
Posttranzicioni krijoi njeriun e bindur, shërbetor të partisë dhe të shefave, sipas modeli të gatshëm të diktaturës. Sot anëtarët e klanit, anëtarët e fisit, servilët dhe shërbetorët e dhunshëm (truprojat), janë pasuruar. Edhe brenda partisë në pushtet, siç thotë ish-kryeministri Meta, është krijuar populli minoritar, i përbuzur, pa akses në qeverisje, biznes etj. Merrni me mend popullin opozitar, të përndjekur herë -herë një lloj si në kohën e Hoxhës. Sot, me krijimin e monopoleve politiko-financiare dhe të biznesit , mund të kryejë një biznes të thjeshtë ai që e ka mirë me qeverinë e qeveritarët, ndërsa të tjerët le ta zgjidhin jetën e tyre me mjete rrethanore, bie fjala edhe me gomone në detin e trazuar. Propozimi i fundit i kryeministrit Nano për të falur faturat e energjisë elektrike për një pjesë të banorëve që nga viti 1994, la pa mend ata që paguajnë faturat e energjisë elektrike para se të blejnë bukë dhe djathë. Pensionistët i kanë privuar vetes edhe kafen e mëngjesit, veç të ishin në rregull më shtetin. Po kështu mësuesit dhe tërë varfanjakët e tjerë, të varfëruar më kontributin e qeverisë. Befas qeveria fal , jo nga xhepi i kryeministrit apo xhepi i ministrave, dhjetra miliardë lekë. Kështu u krijua populli që fiton duke shkelur ligjin, duke mospaguar atë që konsumon, populli i rrumpallës. Kontributin për krijimin e kësaj turme e dha qeveria e keqe. Nëse vërtetë i vinte keq për këtë kategori njerëzish, le t'u rriste përkrahjen sociale, asistencën , por kurrsesi t'u falte nga trasta e të gjitha popullit. Që sot dëgjohen zëra se është marrëzi të paguash faturat këtij shteti, kur vjen një kohë që vetë shteti t'i fal. Besoj se jo vetëm populli e meriton qeverinë që ka, por edhe qeveria e meriton popullin (a turmën) që vetë e ka formuar. Një qeveri e keqe formon vërtetë një popull të prapë.

KTHEHU TEK "OPINION"