Anarkia e vlerave dhe shosha e munguar
Natyrisht, Amerika ka mjaft ēudi dhe mrekulli, por ēudive tė Shqipėrisė
nuk ua gjen shoqen as nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, tregonte njė
emigrant nga qyteti i Beratit, i kthyer pėr pak ditė nė vendlindje. Dhe
vazhdoi... Kur u tregova se Amerika mė shpėtoi nga metamorfoza e plotė
nga njeri prej mishi e gjaku nė njė njeri kukull prej plasmasi, askush nuk
mė kuptonte. Mu desh kohė qė tua shpjegoj se duke u rritur babai vuri
re se nuk kisha as prirje e as dėshirė pėr tė vazhduar shkollė. Mė ēoi nė
punė qė tė mėsoja ndonjė zanat, ndėrsa pėr shkollėn u kujdes vetė. Mė regjistroi
nė shkollėn e mesme tė pėrgjithshme mė kohė tė shkurtuar dhe nuk mungoi
asnjėherė nė dhėnien e provimeve, ai, jo unė. Pas pesė vitesh u gjenda me
shkollė tė mesme , ndėrkohė qė mezi kisha mbaruar tetėvjeēaren. Po babai
im qėlloi njeri me njė dėshirė tė papėrballueshme pėr shkollė, ndaj nuk
u ndal kėtu. Ai u nis nė Tiranė dhe mė rregjistroi nė universitet me kohė
tė shkurtuar, ose siē i thonė edhe nė Shqipėri, part time. Unė punoja nė
garazhin e tim eti dhe u bėra vėrtet mjaft i kėrkuar falė dėshirės pėr profesionin
e mekanikut, ndėrsa im atė vazhdonte shkollėn me kohė tė shkurtuar nė degėn
e juridikut, gjithmonė nė emrin tim. Kur qeshė duke mbaruar vitin e tretė
tė juridikut fitova llotarinė pėr SHBA. U nisa pėr nė Amerikė dhe brenda
pak kohe gjeta punė si kamionist. Tani i bie Amerikės kryq e tėrthorė me
kamionin tim gjigand dhe ndihem shkėlqyeshėm. Fitoj edhe shumė para. Po
tė kisha qėndruar edhe ca nė Shqipėri do tė isha kthyer krejt nė njeri fals,
me diplomė juridiku dhe mund tė punoja edhe noter me ndihmėn e babait, qė
nuk lodhej kurrė pėr tė siguruar tė ardhmen e tė birit. Mund tė isha bėrė
edhe prokuror a gjykatės dhe tė jepja drejtėsi. Mjerė drejtėsia nė Shqipėri!
Nė tregimin e mėsipėrm ka njė tė vėrtetė tė madhe. Shumica e banorėve tė
kėtij vendi rropaten qė tė bėhen ashtu siē nuk janė. Mund tė jenė kopshtarė
tė zotė, gurgdhėndės tė mirė, mekanikė shembullorė, bletėrritės tė kujdesshėm
etj., por shpenzojnė para me grushta pėr tu shfaqur si juristė e profesorė,
si gazetarė e edukatorė. Nė Shqipėri mungojnė filtrat pėr ti bėrė ballė
kėsaj prurjeje kashtė e kokrra. Nė universitetet shqiptare po u rregjistrove
si student del pas disa vitesh i diplomuar. Pavarėsisht se mund tė kesh
njohuritė e njė filloristi, nė fund tė 4 viteve merr nė dorė njė diplomė
tė rėndė specialisti me universitet. Falė aleancės sė tė kėqinjėve, e cila
funksionon si aleanca mė e fuqishme nė kėtė truall, merr edhe njė emėrim
pėr tu pasur zili. Atėherė kot ankohemi se nė zyrat tona nuk zgjidh dot
punė, se asnjėherė nuk flasim tė njėjtėn gjuhė me zyrtarėt tanė etj. etj.
Mekanizmi i famshėm i konkurseve ėshtė njė farsė mė vete, si tė gjitha farsat
nė Shqipėri. Ndaj ndodh rėndom qė kujtojmė se jemi duke biseduar me njė
professor, ndėrkohė qė realisht jemi duke folur me njė marangoz qė e ka
braktisur profesionin e nderuar vite e vite mė parė, falė vullnetit pėr
depėrtuar, pėr tė marrė atė qė nuk i takon. Reformimi i shoqėrisė shqiptare
nuk mund tė realizohet pa vendosur rendin e vlerave tė vėrteta. Filtrat
pėr tė penguar poplat dhe shoshat pėr shoshitjen e njė shoqėrie qė nuk ėshtė
vetvetja, pėr tė ndarė egjrin nga gruri ende nuk funksionojnė mirė. Matura
Shtetėrore, e zbatuar kėtė vit nė shkollėn tonė u mbėshtet nga tė gjithė
qytetarėt pėr vlerat e saj tė shoshitjes sė nxėnėsve dhe kandidatėve pėr
studentė. A mjafton vetėm vetėm Matura Shtetėrore pėr tė dalė nga anarkia
e vlerave?
Yzedin Hima
Y.
Hima