Home Info Na shkruani Foto nga Berati Lajmet e tjera Arkiva Forumi i Lajmetarit

.

 

 

Titujt kryesore

Jetojmë në Europë, por nuk sillemi si europianë

Editorial nga Yzedin Hima

Prefekti: “Firmat ndertuese te rregullojne rrugat qe kane prishur”

 

ZONA MUZEALE NE RREZIK, DO TE PRISHEN 150 NDERTIME PA LEJE

Çmimi “Pegas 2005-2006”

Shpallen fituesit e cmimeve Pegas

Interviste me Z.Mensur Hoxha, kryetar i PS se Bashkise Berat

Ikonostasi 200- vjeçar po jep shpirt

Muzeu “Onufri”, një nga vlerat më të mëdha të mesjetës apelon për më shumë përkujdesje financiare

Pro Helvetia kundër poezisë

 

DITA E VERES, NE BERAT E KUCOVE

Tomori shfryn “dufin” ndaj Tepelenës

HOME NEWS KRONIKA

Ikonostasi 200- vjeçar po jep shpirt

Muzeu “Onufri”, një nga vlerat më të mëdha të mesjetës apelon për më shumë përkujdesje financiare

Pak histori për muzeun “Onufri”
Muzeu “Onufri” është i vendosur në kalanë shekullore të qytetit të Beratit dhe mban emrin e piktorit më të njohur shqiptar të shekullit XVI, Onufrit të madh dhe të papërsëritshëm, simbolit të ngjyrës së kuqe.
Ky muze është konceptuar dhe ndërtuar brenda mjediseve të Katedrales së Shën Mërisë, e cila daton në vitin 1797, mbi themelet e një kishe të vjetër me të njëjtin emër.
Pra, kemi të bëjmë me një kompleks muzeal, i cili përbëhet nga salla qëndrore e kishës, mjedisi i altarit si dhe një seri mjedisesh ndihmëse.
Në anën jugorë të këtij mjedisi tërësisht historik, ndodhet një portik i hapur me sistem harqesh e kolonash tërësisht të gurta. Në brendësi të kishës, në pjesën ballore ndodhet një ikonostas i gdhendur në dru me reliev të thellë dhe që daton në vitin 1806.
Pra, plot 200-vjeçar. Nga ana jugore bazilika rrethohet nga mure të larta ku ndodhet edhe hyrja kryesore. Në këtë anë të kishës është ndërtuar një hajat i hapur, mbuluar me çati druri të mbështetur mbi murin dhe një harkadë të bukur me harqe dhe shtylla guri. Ky ndërtim shquhet për ngritje në lartësi dhe përbën një variant të rëndësishëm të arkitekturës së kultit në fazën e kalimit nga shekulli XVIII në atë të shekullit të XIX.
Fondi i muzeut “Onufri” është i pasur në objekte dhe vlera të papërsëritshme ikonografike mesjetare, të cilat janë dëshmi të vlerave kulturore dhe trashëgimisë artistike të një qyteti kaq të pasur në kulturë siç është qyteti -muze i Beratit.
Më konkretisht inventari i muzeut “Onufri” regjistron dhjetëra objekte të rëndësishme, si mbi 100 ikona të ekspozuara, vepra të piktorëve mesjetarë Onufri, Nikolla, Johan Çetiri, Konstadin Shpataraku, Onufër Qiprioti, David Selenica, si dhe shumë autorëve anonimë.
Në muze, përveç ikonave të shumta, ndodhen dhe një numër i konsiderueshëm i objekteve kishtare, disa tekstile dhe objekte metalike, të cilat dëshmojnë për një traditë të zhvilluar artizanale. Ajo që e bën këtë muze sa interesant aq edhe të vizitueshëm, është ekspozimi në ballë të hyrjes i ikonës së Shën Mërisë, një nga më të bukurat e fondit, vepër e mjeshtrit të madh Onufrit.
Kjo ikonë paraqet Shën Mërinë me Krishtin fëmijë në krahun e djathtë. Interesante janë edhe ikonat e Shën Teodor Tironi e Shën Teodor Stratilati. Këto e vlera të tjera e bëjnë këtë muze sa interesant, aq edhe të preferueshëm nga vizitorë vendas e të huaj. Por, ky muze dhuratë e shenjtë e qytetit- muze të Beratit, duket se përveç vlerave, po përjeton edhe një situatë kritike përsa i takon fondit për restaurimin e disa vlerave që janë tejet të amortizuara për shkak të vjetërsisë dhe moshës së madhe. Tranzicioni i gjatë nuk ka lënë pa prekur edhe këto vlera kaq unikale në ikonografinë shqiptare.

Ikonostasi gjigand, në prag të humbjes së vlerave
Në muzeun “Onufri”, befasia e vizitorëve të shumtë, të cilët duhet thënë se nuk mund ta shijojnë kalanë pa parë “Onufrin”, qëndron në pamjen gjigande të ikonostasit, i cili ndodhet përballë derës kryesore të hyrjes. Është pikërisht ky monument i ikonografisë që apelon për më shumë përkujdesje e kulturë, pasi prej disa vitesh askush nuk ka vënë dorë në restaurimin e kësaj vlere të mrekullueshme.
Nëse vetë godina e muzeut dhe disa ikona e kthina të tjera janë restauruar e kthyer në indentitet, ikonostasi ka nisur të amortizohet për ditë. Me përmasat e një vepre gjigande, kjo kryeikonë, e rrethuar si në një mozaik prej disa nga ikonat më të bukura të cilat paraqesin 12 festat bizantine të kalendarit fetar.
Në qendër të ikonostasit janë vendosur Portat e Bukura, të cilat simbolizojnë kufirin e kalimit nga bota tokësore në mbretërinë e shenjtë. Kjo vepër mesjetare që sivjet mbush plot 200 vjet jetë, është në prag të dhënies së shpirtit, gjithmonë nëse nuk vihet dorë për restaurimin e plotë të tij.
Këtë e pohon edhe drejtori i muzeut “Onufri, zoti Kastriot Dervishi, i cili pranon faktin që në këto vite të tranzicionit e vetmja vlerë që ka mbetur në mëshirë të fatit është pikërisht ikonostasi i mrekullueshëm, pa praninë e të cilit nuk do të kishte kuptim vetë muzeu “Onufri”. Asnjë fond nuk është akorduar për riparimin e ikonostasit, dhe është për të ardhur keq që ende nuk po mendohet seriozisht për këtë restaurim kaq të domosdoshëm. Sipas Dervishit, ka ardhur koha që muzeu “Onufri” jo vetëm të vizitohet, por edhe të “kurohet”, pasi ka nevojë për financime që janë të domosdoshme nëse kërkojmë që Berati të integrohet seriozisht në UNESKO.
Sipas informacioneve më të fundit mësohet se ikonostasi është në një gjendje tejet kritike dhe kërkon ndërhyrje të menjëhershme, për faktin që është një nga vlerat qëndrore në ekspozenë e përgjithshme të muzeut “Onufri”
.Amortizimi është shndërruar në një kancer që po bren çdo ditë vlerat ikonografike të një vepre të mrekullueshme që e ruan vetëm një qytet muzeal siç është Berati.
Sa nuk është vonë duhet gjendur oksigjeni për të mbajtur gjallë ikonostasin i cili duhet pranuar se është duke dhënë shpirt.

Lajmetari:20.03.2006. |top | Commente | Printo