.

Foto

Titujt kryesore

Doktor Hajdar Sula

HOME NEWS OPINIONE

85-vjetori i spitalit të parë rajonal të Beratit

Doktor Hajdar Sulo themeluesi i spitalit

Doktor Hajdar Sulo 1866-1936

Në 85-vjetorin e ngritjes për herë të parë të spitalit të prefekturës së Beratit (30.05.1921- 30.
05. 2006), përkujtojmë ngjarjen më të shënuar në historinë e mjekësisë për Beratin e
krahinat e tij nga Shkumbini deri në Vjosë dhe nga Adriatiku deri në Sulovë ku shtrihej kjo prefekturë.
Njëherësh përkujtojmë në 140-vjetorin e lindjes dhe 70-vjetorin e vdekjes dhe doktor Hajdar Sulo, i cili, duke vënë në jetë vendimin e qeverisë të dalë nga Kongresi Kombëtar i Lushnjes, janar 1920, për ngritjen e një spitali në Berat, u bë i pari dhe i vetmi që me punë vetëmohuese ngriti spitalin rajonal të Beratit në lagjen Goricë. Pesë lekë i dha bashkia, nëntëdhjetë e pesë i nxori nga populli dhe xhepi i tij duke vajtur derë më derë tek ata që kishin.
E dëgjonin dhe i thoshnin “po”, se kishte 29 vjet që po u shërbente. Natën, pa llogaritur ditën, doktori kaloi sokakeve në errësirë, në të ftohtë apo në shi për të hyrë në portat e qytetarëve në ankth dhe për të përzënë nga shtëpitë e tyre vdekjen që po u vinte vërdallë. Dhe kur grumbulloi sa mendja i tha se me to mund të ngrihet spitali, shkoi në Shkodër dhe bleu batanijet, shkoi në Vlorë e bleu krevatat e hekurta.
Vasil Pambukut, që e thirri për ekonomat në spital, i thoshte:
“Vasil, shënoi mirë harxhat që po nxjerrim nga qeseja, se janë të popullit!
Ndërsa Urani Filipi, e veja kryefamiljare, shpirtbardhë dhe me autoritet në lagjen Goricë, lëshoi shtëpinë për spitalin me qiranë më të ulët.
Me pesëmbëdhjetë shtretër, spitali u çel në Berat. Javë më parë të kësaj pune të madhe të doktorit, Drejtoria e Përgjithshme e Shëndetësisë në Shqipëri kishte marrë vendimin :
“Dr. Hajdar Sulo, emërohet drejtor i spitalit të prefekturës së Beratit.”
Në “Njoftime historike mbi zhvillimin e mjekësisë në Shqipëri”, faqe 98, botuar nën drejtimin e Universitetit Shtetëror të Tiranës, me autor Prof. Fejzi Hoxha, Tiranë 1962, shkruhet:
“Më 1921, me ndihmën e bashkisë dhe të vetë popullsisë së qytetit, u ngrit një spital i vogël me 15 shtretër dhe me drejtor Dr. Hajdar Sulon, i cili, ndihmon dhe vetë për pajisjen me materiale”.
Mbas doktor Hajdar Sulos, erdhën në spital si drejtorë të tij doktor Leon Gjini, doktor Xhafer Kongoli, doktor Jani Kona dhe më vonë, më 1940 doktor Lluka Muço.
Hajdar Ferhat Sulo, lindi në Libohovë në vitin 1866 në një familje të shquar atdhetare. Këtu mbaroi shkollën fillore e paskëtaj atë para të mesme. Duke parë përparimin e shkëlqyer të tij, i ati Ferhat Sulo, kadi, kryetar gjykate në Drejtorinë e Perandorisë Turke, e çoi për të vazhduar Zosimean e Janinës, në të cilën studioi gjatë viteve 1881-1886. I shkëlqyer e përfundoi dhe këtë shkollë të dëgjuar dhe me autoritete shkencore dhe pedagogjike jo vetëm në Greqi, por edhe jashtë saj. Fill mbas mbarimit të Zosimeas, shkoi në Stamboll ku u regjistrua dhe nisi studimet e larta në Fakultetin e Mjekësisë. Veç autoriteteve shkencore më të mira të Perandorisë turke në fushën e mjekësisë, që jepnin mësim këtu, ishin ftuar me kontratë dhe shumë mjekë me grada të larta shkencore në mjekësi nga Franca dhe Gjermania. Me titullin “Aligjullala” para emrit që është shënuar në dipllomë e që do të thotë “i shkëlqyer”, mbaroi Fakultetin e Mjekësisë. Më pas bëri dhe një specializim njëvjeçar për ndërhyrje kirurgjikale në lindjet e vështira.
Në vitin 1892, la qytetin me bukuri përrallore në botë, Stambollin, duke refuzuar emërimin e tij atje. Zgjodhi që në fillim Beratin, Shqipërinë e tij për t’i shërbyer popullit të vetë. Animi nga ky qytet e jo nga një tjetër erdhi se prej tij e kishte origjinën e ema. I biri që kur ishte i vogël dhe i ri, kishte ardhur jo pak herë në Berat, kishte qëndruar jo pak ditë. Ndërsa më 1892 erdhi i maturuar dhe me dipllomën e mjekut për të mos u larguar më për dyzet e katër vjet rresht. Në këtë kohë shërbimi si mjek për gati një gjysmë shekulli si asnjë tjetër deri tani dhe me shërbimin që ofroi me aftësi të rralla profesionale, që ruhen edhe sot e kësaj dite në kujtesën e qytetarëve beratas, doktor Hajdar Sulo, vjen sot pas 70 vjetësh në memorien e beratasve një emër me një vepër e pavdekshme.
Do të na duhesh të çelnim një kapitull tjetër që mund të ishte sa një libër për të shkruar për veprimtarinë atdhetare të mjekut. Por një artikull gazete, nuk na lejon për të folur për ndihmën që dha në krijimin e çetave të armatosura më 1906-1908, në aderimin si pjesëtar aktiv në shoqërinë atdhetare ilegale “Shoqëria e zezë për Shpëtim”; me shpalljen e Pavarësisë në Berat më 27 nëntor 1912, për dënimin me vdekje që iu dha nga rebelizmi më 1914, pse nuk donte e luftoi për të mos u rikthyer sundimi turk në Shqipëri, për pjesëmarrjen në lëvizjen demokratike në Shqipëri në vitet 1923-1924 dhe për të mbajtur të pastër shëndetësinë nga abuzimet.
Varrimi madhështor që iu bë, tregoi shumë. Berati u tund, i paparë dhe i padëgjuar, e qau i madh dhe i vogël në aë ditë që humbi një njeri të madh.
Mikail Miti
Drejtor i spitalit rajonal të Beratit

Mbylle Dritaren