nga Yzedin HIMA
  Nëse e duam Beratin

 
-Nëse e duam seriozisht Beratin pasuri të trashgimisë kulturore botërore duhet të punojmë çdo ditë për të ruajtur vlerat arkitekturore, nga shkatërrimi i barbarëve që ndërtojnë kasollet e tyre përreth Kalasë me gurët e shkëputur nga kështjella ilire, (ose siç thoshte Bruno Shulc : “…siç ndërtojnë indigjenët kasollet e tyre me statuja perëndish”), duhet të mbrojmë me fanatizëm qytetin nga përdhosja arkitekturore që ka krijuar lagje të tëra, madje edhe në shpatet veriperëndimore të Kalasë, ku janë të përziera ndërtimet e mjera njëkatëshe elbasançe me kullat zvicerane e deri me çatitë “made in China”, që e bëjnë edhe më groteske lagjen e krijuar në shpatullat e Mangalemit, duhet të ruajmë nga shformimet arkitekturore të shtëpive monument kulture në lagjet muzeale nga ana e banorëve të tyre, të cilët, të lodhur së “jetuari estetikisht” nga jashtë dhe varfërisht nga brenda ndërtesave të tyre të banimit, ndërhyjnë me modifikime herë-herë qesharake në shtëpitë e tyre, duhet që urgjentisht të largojmë pamjet e përditshme aspak europiane të tregut në lagjen “30 vjetori”, lagje e cila ngjet me periferitë e Kalkutës apo të Kandaharit dhe nuk të jep përshtypjen si pjesë e një qyteti kandidat për pasuri e trashgimisë kulturore botërore, duhet të zhvendoset tregu i të shtunave në lagjen Goricë, ku mjerimi ekonomik, vërshimi i prodhimit skarco të mallrave turke, tregtimi pa kulturën minimale të tregut në një skenografi arkitekturore mbreslënëse, krijojnë përshtypjen e një vendi që për shkak të ndonjë epidemie ka humbur banorët e tij të kulturuar , të cilët janë zëvëndësuar nga ardhës që nuk kanë asnjë lidhje me qytetërimin e ndërprerë, duhet të përsosim mardhëniet midis komuniteteve që jetojnë në qytet duke parë vetëm para, në të ardhmen në Bashkimin Europian të qytetit të Beratit, duhet të bëjmë lobing për Beratin jo në salla të ftohta konferencash në Tiranë, por në Kala, ku vlerat e krijuara ndër shekuj bjerren brenda ditës, në Mangalem, ku shtëpitë monumente kanë rënë ose janë në prag të rënies, në Goricë, ku rrobat dhe këpucët e Gabit tregtohen drejt e në kumin e bregut të lumit së bashku me prodhimet ushqimore të fshatarëve të Shpiragut, në kodrat e bukura që ngrihen mbi Pazarin e Vjetër , të cilat mbeten të bukura edhe pse në shpatet e tyre ndërtohen çdo ditë ngrehina të shëmtuara, pa një plan dhe pa një studim zonal, në... atëherë vërtetë duam dhe do të mundim të bëhemi pjesë e trashgimisë kulturore botërore. Yzedin Hima

Lajmetari...gazeta nr.113. 1/11/2005