Gentian Dollani muzikant dhe dirigjent i artë beratas

Gentian Dollani, muzikant dhe dirigjent i artë beratas

Si në të gjithë qytetet dhe në qytetin tonë, me ndryshimet demokratike, krahas mjaft intelektualëve
të shkencave të ndryshme edhe muzikantë për nevoja ekonomike u larguan nga atdheu, qyteti i tyre ku lindën dhe u rritën.
Kështu mund të përmendim, Kristofor Xhokaxhiu. Leonard Xhokaxhiu, Sotiraq Konçe. Gentian Dollani. Eduard Civeja, Bardhyl Civeja, Loli Karabina, Dhimitër Hotova e shumë të tjerë, të cilët kanë bërë e po bëjnë emër në fushën e muzikës. Këta kanë befasuar publikun artdashës në vendet ku jetojnë, si Amerikë, Kanada, Australi, Francë, Gjermani, Spanjë, Itali, Greqi etj.
Me mall e dashuri këta muzikantë të talentuar, krahas muzikës klasike, interpretojnë me shumë mjeshtëri këngë popullore qytetare beratase, me nostalgji e lot në sy, duke ngritur lart emrin e Shqipërisë. Të përmalluar shprehen:
“Në netët me hënë, /dëborë e shi, / ty të kujtojmë sa herë, / o nënë Shqipëri./Për ty me shpirt e zemër plot mall, / gjithmonë, me ty do të ndihemi krenar”.
Një beratas në emigracion, qytetin e tij kur e kujton, e kujton dhe loton.
Kuptohet që dashuria për atdheun e vendlindjen nuk njeh kufi.
Një nga këta muzikantë mjaft të talentuar është dhe Gentian Dollani. Aktualisht sot është klarinetisti i parë (klarientë e parë) në një nga formacionet orkestrale më prestigjioze dhe dirigjent në orkestrën simfonike të qytetit Bordo të Francës.
Ndryshe nga të tjerët, Gentiani shkon në Francë për të konkuruar si muzikant, klarinetist, që, siç do të shikojmë, arriti jo vetë të fitojë konkursin për të vazhduar konservatorin në Bordo të Francës, por të arrijë të bëhet edhe dirigjent me emër dhe muzikant i madh.

Pak mbi jetën e familjes Dollani

Në familjen intelektuale me emër në qytetin e Beratit, Lumner e Margarita Dollani, të dy ish-mësues (të persekutuar nga sistemi i kaluar), lindën dhe rritën me nder tre fëmijë, vajzat Saida dhe Elca dhe djalin Gentiani. Të tre fëmijët ishin të shkëlqyer në mësime si dhe të urtë e të sjellshëm. Me ndryshimet demokratike, të tre fëmijët u shkolluan.
“Kjo ishte dhe ëndrra jonë si prindër,- thotë Lumneri, i ati i fëmijëve.- Për ne ishte një ëndërr. Vajzat, Saida ka mbaruar Magjistraturën. Aktualisht është gjyqtare në apelin e krimeve të rënda, Elca Kalaja (Dollani), mbaroi juridikun. Sot ndodhet në Amerikë. Ndërsa djali Gentiani ka lindur më 12. 04.1978, në lagjen “Muzaka” të Beratit. Gentiani shquhej për zgjuarsinë dhe shkathtësinë e tij si fëmijë. Muzika i pëlqente dhe e tërhiqte vogëlushin. Aty nga viti 1988 rreth moshës 10 –vjeçare, nën kujdesin e prindërve, fillon të mësojë klarinetën. Pas dy vjetëve pune këmbëngulëse e sistematike, dallohet për interpretim shumë të mirë në klarinetë dhe në konkursin instrumental që zhvillohet në Lezhë në vitin 1990. Sapo kishte mbushur të dymbëdhjetat. Gentiani fiton çmimin “Talenti më i ri”. Ai po rritej si një talent në muzikë. Pas kryerjes së studimeve në liceun artistik “Jordan Misja” në Tiranë, fiton të drejtën për të vazhduar studimet në Akademinë e Arteve të Bukura në Tiranë. Në vitin 1996 ai nis rrugën e largët, duke lënë atdheun e tij, Shqipërinë, për specializim në fushën e muzikës për instrumentin e apasionuar, klarinetën, në Bordo për të konkuruar.
“Dua të përmend këtu,- shprehet dirigjenti Dollani,- se një ndihmesë të mirë më ka dhënë dhe mësuesi im Bardhyl Civeja për të cilën i jam mirënjohës dhe e kujtoj me dashuri e respekt.”
Gentiani hyri në konkurs për klarinetë. Komisioni dëgjoi interpretimin e tij. U befasua nga ky djalë i ri, i cili luante me një shkathtësi e interpretim të çuditshëm dhe magjepës. Ishte shqiptari nga qyteti i gurtë i Beratit, Gentian Dollani, i cili fitoi konkursin për vazhdimin e studimeve në konservatorin e Bordosë në Francë. Vitin e parë e mbaron shkëlqyeshëm me medalje ari.
Ja disa mendime dhënë nga disa profesorë në deklaratat e tyre për dhënie burse studentit të artit Gentian Dollani.
Profesori i klasës së muzikës së dhomës në konservatorin e Bordosë Dominique Descampos, deklaron: “Zori Gentian Dollani është student në kurset e muzikës së dhomës dhe përgatit një punë shumë serioze dhe një angazhim total. Ai prezanton mbi të gjitha një potencial muzikor dhe me progrese të vazhdueshme dhe me një profesionalizëm në përgatitjen e tij. Mbështes kandidaturën për marrjen e një burse studimi.”
Bordeaux, 15 prill 1999.

Ndërsa konsulli për muzikën dhe baletin Patrick le Dauphin Dubourg i dërgon shkresë zyrtare, ku akordon bursën për vitin shkollor 1998-1999, një shumë prej 19 000 franga e barabartë me 2896, 53 euro: “Kjo shumë do të derdhet së shpejti në numrin tuaj të llogarisë. Ju lutem zotëri (Gentian Dollani), të pranoni nderimet e mia.”

Kurse mësuesja e muzikës së dhomës kontemporane në konservatorin nacional të Bordos, Marie Bernaderre Charrier shprehet: “Që kur e kam njohur Gentianin, kam munduar të konstatoj dhe të çmoj cilësitë e këtij artisti të ri dhe potencialin që ai tregon etj. kërkoj akordimin e një ndihme financiare që do t’i lejojë vazhdimin e studimeve në vitin e tretë dhe afirmimin e një virtuozi të vërtetë. Bordo 5 dhjetor 1999.
(Shënim: të tre këto deklarata janë përkthyer nga frëngjjishtja në shqip dhe janë noterizuar në Berat nga zyra noteriale “Manka”.)

Gentiani diplomohet me medaljet e arit në vitin 2001 për disiplinat klarinetë, muzikë dhome kontemporane, muzikë dhome mikse, deshifrazh, analizë dhe drejtim orkestre. Në vitin 2001 vazhdon perfeksionin në Paris dhe po në të njëjtin vit fiton çmimin e dytë në konkursin evropian për klarinetë në Picardie (Francë). Në vitin 2003, përfundon studimet dhe punon si solist, ku ka luajtur me orkestra të ndryshme, si ajo Eliane Lavail Orchester Bordo (koncertin e parë të Weber), Orkestra e Montrenil Paris (koncerti i Mozart dhe Bernstain për klarinetë) etj. Si muzikant muzike dhome, Gentiani i ka dhënë disa koncerte me “Trio Legitti” dhe po ashtu me formacione të ndryshme si kuartet kordash dhe klarinetë (Mozart, Brahms) etj. Ai është muzikant ekstra në orkestrat e Bordos dhe te shkollat e Blaye dhe Cenon Francë.
Në vitin 2004 ka nxjerrë një disk të titulluar “Avanti” me orkestrën që dirigjon në Marillas Francë, ku përfshihen dy pjesë shqiptare.
Ja, ç’thotë Gentiani:

“Dëshira e madhe për të dhënë një koncert në shqipëri dhe kryesisht në qytetin tim të lindjes më shtyti t’i shtroj kërkesën profesorit tim Rishar Rimbert, profesor në konservatorin e Bordosë. Por, m’u përgjigj ai, do të shkojmë, i nderuar z. Genti, nëse merr vitin mësimor me medalje të artë.”
Me të vërtetë Genti e mori vitin mësimor shkëlqyeshëm dhe u nderua me medalje të artë.
Profesori u mrekullua nga kjo arritje e shkëlqyer e këtij djaloshi të talentuar shqiptar 22-vjeçar. Kështu pranoi të vinte në Shqipëri me shumë kënaqësi. Me rastin e krishtlindjeve në fund të dhjetorit të vitit 2000, klarinetisti shqiptar që ndodhet prej katër vjetësh në Francë për studime në konservatorin e Bordosë ka dhënë shfaqjen e tij të parë në Francë. Formacioni orkestral i Marcillas-ut pati mundësinë që të nderonte dirigjentin e ri. 25 muzikantë francezë kanë interpretuar nën drejtimin e Gentit Dollanit një repertor të pasur nga Vagner të chataway. Presidenti i orkestrës Jean-François Hocquelet ishte shumë i lumtur që po prezantonte dirigjentin e ri. Virtuozi shqiptar është një yll në agim, shkëlqimi i të cilit po kënaq publikun francez shumë të ndjeshëm ndaj muzikës klasike. Por talenti i tij ka bërë që të përkulen në shenjë nderi para tij të gjithë artdashësit francez. Gentiani vazhdon të japë mësim në klarinetë si dhe dirigjon orkestrën e një qyteti francez.
Gentiani erdhi në Shqipëri si pjesëtar i një kuarteti francez gjatë festivalit të klarinetave dhe të kabave popullore shqiptare që u organizua nga Ministria Kulturës, Rinisë e Sporteve. Gentian Dollani është nderuar me tri medalje ari e një argjendi.
Genti realizoi diskun e tij të parë me titull “Avanti”. Orkestra franceze nga shtatë pjesë muzikore, ka tri suita shqiptare. “Synimi im,- thotë ai,- është që të bëj të njohur muzikën shqiptare kudo që shkoj. Kjo është dëshira që kam patur. Ky disk ka kushtuar 15 mijë franga franceze të dhëna nga bashkia e Marsijakut.” Orkestra dëshiroi të regjistronte këto tri pjesë shqiptare të përpunuara dhe, për të nderuar dirigjentin shqiptar Gentian Dollani, dha koncertin e parë në Tiranë dhe në qytetin e tij të lindjes në 2001 Berat. Në krye të vitit, në 10 korrik 2002, e shohim përsëri muzikantin Gentian Dollani të japë koncert në Teatrin e Operas e Baletit për publikun tiranas. Por kësaj radhe me violinisten e talentuar Mariena Sata, lindur në Tiranë më 1977, e cila u rrit në një ambjent muzikantësh. Mariena fillon qysh në moshë të re të njihet me muzikën dhe kështu ajo zgjedh instrumentin e saj violinën. Pasi kryen studimet e para në shkollat e kryeqytetit, mbaron me sukses më 1986 liceun artistik “Jordan Misja” në Tiranë. Po në të njëjtin vit, Mariena prezantohet në dy konkurse për vazhdimin e studimeve universitare në Akademinë e Arteve të Bukura. Pas kësaj vazhdon konservatorin e “Santa Cecilia” në Romë. Po ashtu fiton të drejtën e studimit. Në vitin 1996 fiton çmimin e parë në konkursin Locus Feroniae në Capona, Itali. Në vitin 1997 diplomohet në konservatorin e Romës dhe punon me orkestrën e filarmonisë së Romës. Më pas vazhdon studimet në konservatorin e Bordosë në muzikë dhome kontemporane dhe mikse.
Mariena Sata nga vitet 1998-2001 ka punuar si violiniste në orkestrën e simfonistëve D’Aquitaine dhe me mësimdhënie në shkollat e Blaye dhe Berson. Aktualisht është violiniste në orkestrën simfonike të Bilbaos në Spanjë dhe në “Frio Ligetti” jep koncerte në Spanjë, Francë, Gjermani. Mariena Sata duke studiuar e interpretuar në orkestrën e “Bordos” u njoh me yllin e muzikës Gentian Dollanin, ku për një kohë së bashku luajtën muzikë të ndryshme dhe arritën suksese në interpretimin me nivel të lartë të muzikës klasike. Ata bashkë me muzikën u dashuruan dhe më pas u martuan. Sot çifti i ri e i suksesshëm Gentian e Mariena Dollani ndodhen në Francë.
Gentiani dhe më pas Mariena kanë ardhur në Shqipëri e kanë dhënë koncerte me shumë suksese dhe në qytetin e Beratit me një qëllim të vetëm: dhënie kënaqësi bashkëqytetarëve nga malli dhe dashuria që ka për ta. Ai herën e fundit duke bashkëpunuar me klarinetistin virtuoz e të talentuar, mikun, shokun e tij Arben Qafa, mësues në klarientë në shkollën e muzikës si dhe me klarinetistët e talentuar beratas të cilët kanë mbaruar Akademinë e Arteve siç janë, Bledi Xhanari, Ledio Karapiti si dhe me studentin e Akademisë së arteve, klarinetistin Xhavahir Hysa. Midis të tjerave Gentiani shprehet: “Në të ardhmen kur të vij në Shqipëri, koncertet do t’i organizoj dhe do t’i jap për publikun me orkestër duke patur muzikant shqiptar.”
Me çiftin e ri Dollani krenohet familja, qytetaria beratase, krenohet Shqipëria. Yje të tillë do të ndriçojnë në breza.
Stavri Bobo

Foto kryesore

Gentian Dollani, muzikant dhe dirigjent i artë beratas

Lajmetari:16.10.2006. |top | Commente | Printo